Dokter Pulder zaait papavers
Wij Alexander - de televisierserie onder regie van Rimko Haanstra met muziek van Jurre Haanstra
Cameraman Anton van Munster overleed op 10 februari 2009
![]() |
Hugo van Lawick en Jane Goodall in Gombe National Park, Tanzania 1974.
Haanstra-reünie in 2007: links camerman Anton van Munster, rechts cameraman Eddy van der Enden.

Met Rimko en Jurre Haanstra achter het stuur wordt in Goor het Haanstra Festival geopend.

Kees Brusse en Jeroen Krabbé in Artis tijdens de presentatie van de Haanstra dvd-box.
Fanfare-scenarist Jan Blokker overleden
Op 6 juli 2010 is Jan Blokker overleden in Amsterdam. Blokker schreef met Bert Haanstra het scenario voor de speelfilm Fanfare (2,6 miljoen bezoekers), en was aanvankelijk ook betrokken bij de grote documentaire Alleman (1,6 miljoen bezoekers) - oorspronkelijke titel: 'Jan en alleman'. Met Bert Haanstra werkte hij ook aan het scenario voor de speelfilm De overval, waarvoor Haanstra de regie zou doen. De film werd uiteindelijk met een door Dr. L. de Jong bewerkt script gemaakt door de Britse regisseur Paul Rotha.
Jan Blokker scheef vele andere filmscenario's, onder meer voor films van Frans Weisz, en hoewel hij bij velen slechts bekend is als columnist en adjunct-hoofdredacteur van de Volkskrant, ligt zijn voornaamste belang misschien wel bij film en televisie. In de jaren vijftig en zestig had hij als filmrecensent grote invloed op de vernieuwing van de Nederlandse film. Vele jaren was hij de invloedrijke voorzitter van het Productiefonds voor Nederlandse Films en hij was chef informatieve televisie bij de VPRO in de periode waarin deze omroep het gezicht van de Nederlandse televisie voorgoed veranderde.
Het laatste muziekstuk dat op 12 juli klonk tijdens de afscheidsplechtigheid voor Jan Blokker op de Nieuwe Ooster Begraafplaats in Amsterdam, was Fanfare in Es uit de film Fanfare.
Bert Haanstra en Jacques Tati
Vanaf 22 juli 2010 organiseren Filmhuis Den Haag en bioscoop The Movies in Amsterdam een filmprogramma rond de Franse regisseur en komiek Jacques Tati. Een van de vertoonde films is Tati's meesterwerk Les vacances de M. Hulot in een nieuwe restauratie door het Filmmuseum (Eye Filminstituut).
Tussen Bert Haanstra en de Franse regisseur bestond een turbulente vriendschap. Ze werkten onder meer samen aan de film Trafic. Lees verder...
Henny Vrienten maakte muziek bij een fragment uit Haanstra's film over Rembrandt
Alweer even geleden vroeg het Rijksmuseum Henny Vrienten nieuwe muziek te maken bij een fameus fragment uit Bert Haansta's Rembrandt, schilder van de mens uit 1957. Haanstra laat de schilder hierin zichtbaar ouder worden door een reeks van zijn zelfportretten in elkaar over te laten vloeien. In de tijd vóór de computer was dat een huzarenstukje. Vrienten, welbekend van de vroegere popgroep Doe Maar, schrijft tegenwoordig vooral filmmuziek en wist ook dit keer een nieuwe dimensie aan oude, maar springlevende beelden te geven.
Bekijk en beluister hier het fragment
De films van Bert Haanstra op DVD blijven populair
Sinds de DVD-box Bert Haanstra Compleet in september 2007 is verschenen, is er een onwaarschijnlijk aantal Haanstra-DVD's verkocht. Met de verkoop over het jaar 2009 erbij, zijn van Haanstra Compleet (10 DVD's) in totaal 20.226 boxen verkocht. Daarnaast zijn er twee kleinere boxen: de Bert Haanstra Filmbox (4 DVD's) met zijn grote bioscoopfilms, en de Bert Haanstra Docubox (4 DVD's), die zijn belangrijkste documentaires bevat. Van de eerste werden er 3781 verkocht, de tweede kwam afgelopen najaar pas uit en stond 31 december 2009 ook al op 997 exemplaren.
De films Fanfare, Alleman, De stem van het water, Bij de beesten af en Dokter Pulder zaait papavers zijn ook los op DVD verkrijgbaar. Samen waren dit nog eens 21.049 DVD's. Uiteraard was Fanfare daaronder de topper - met ruim tienduizend stuks.
De snelle rekenaars onder ons weten nu dat in losse DVD's omgerekend het totale aantal verkochte Haanstra-DVD's op 232.521 stuks staat. Een ongelofelijk aantal!
Boek over Bert Haanstra op de shortlist voor de Erik Hazelhoff Roelfzema Prijs
Bert Haanstra - Filmer van Nederland, het boek van Hans Schoots over werk, wereld en leven van Bert Haanstra, staat op de shortlist voor de Erik Hazelhoff Roelfzema Prijs, ook wel bekend als de 'Soldaat van Oranjeprijs'. De prijs wordt elke twee jaar toegekend aan een Nederlandse biografie. Er staan vijf titels op de shortlist. Dat zijn ook de biografie van Joop den Uyl door Anet Bleich, de biografie van feministe Joke Smit door Marja Vuijsje, die van oorlogsheld Pim Boellaard door Jolande Withuis en die van balletregisseur Diaghilev door Sjeng Scheijen.
Bert Haanstra - Filmer van Nederland omvat 384 pagina's en kost 19,50 euro. Nadat uitgeverij Mets&Schilt ter ziele is gegaan, is de distributie nu in handen van Uitgeverij Balans te Amsterdam. Het nieuwe ISBN-nummer is 978 94 6003 2561.
Rimko Haanstra: 'Het definitieve boek over mijn vader.'
Hans Schoots schreef eerder een biografie van filmmaker Joris Ivens die in het Nederlands, Engels en Turks is verschenen. Dit boek bereikte de shortlist van een andere boekenprijs: de Gouden Uil. Verder schreef Schoots Van Fanfare tot Spetters over de wereld van de Nederlandse speelfilm in de periode 1958-1980. In 2006 organiseerde hij het symposium 'Haanstra en Holland' in het Filmmuseum.
Zie ook www.hansschoots.nl
Televisieserie De brug opnieuw uitgezonden
Van zondag 20 september tot en met zondag 8 november 2009 heeft de KRO de serie De brug in acht afleveringen opnieuw uitgezonden op Nederland 2. Gelijktijdig was op een van de andere zenders steeds Studio Sport te zien, dus de concurrentie was zwaar. De makers konden dan ook bijzonder tevreden zijn met de kijkcijfers voor deze twintig jaar oude serie. Die liepen gestadig op van 244.000 bij de eerste aflevering tot 370.000 bij de laatste. Steeds méér mensen raakten door De brug geboeid.
De hoofdrollen in de serie werden gespeeld door onder anderen Marc Klein Essink, Carine Crutzen, Tom Jansen, Rik van Uffelen en Frederique Huydts. De serie werd geregisseerd door Rimko Haanstra. De muziek is van Jurre Haanstra. Lees meer...
Hommage aan Anton van Munster
In februari 2009 overleed cameraman en regisseur Anton van Munster. Vele jaren was hij de cameraman van Bert Haanstra. Regisseur/producent Digna Sinke heeft een dvd vervaardigd waarop een uitgebreid interview met Anton te vinden is, aangevuld met filmfragmenten en foto's. De dvd is voor 10 euro te bestellen bij productiebedrijf Studio Nieuwe Gronden door een mail te sturen naar sngfilm@xs4all.nl
Het Nederlands Filmfestival in Utrecht bracht op zondag 27 september 2009 een hommage aan Anton van Munster met een programma in bioscoop Rembrandt. Ook werd op het festival Van Munsters laatste dierenfilm Survivor vertoond.
Update van Bert Haanstra's filmografie
Het overzicht van Bert Haanstra's films is aanzienlijk uitgebreid. Diverse voorheen onbekende titels zijn toegevoegd. Zie filmografie
Oostenrijks boekje over Bert Haanstra's Bij de beesten af
In 1972 ging Bert Haanstra's film Bij de beesten af de bioscoop in. In Nederland kwamen er meer dan 880.000 mensen op af. Ook in het buitenland gingen er veel mensen naar kijken, bijvoorbeeld in Duitsland, waar hij Fressen und gefressen werden heette. In de jaren tachtig publiceerden twee Oostenrijkse onderzoekers in Wenen onder dezelfde titel een boekje over de film. Enkele jaren geleden is hiervan een herdruk verschenen die hier nog verkrijgbaar is.
De goede beul
Naar aanleiding van het overlijden van Ajax-icoon Bobby Haarms zond de VPRO op 12 juni (althans 13 juni 20 minuten na middernacht) Rimko Haanstra's documentaire De goede beul (2000) uit. Eigenlijk gaat deze film van 57 minuten niet over Haarms, maar over dat ongrijpbare voetbalgevoel dat hij zijn hele leven vertegenwoordigde. 167.000 kijkers bleven op om De goede beul te zien.
Haanstra-films op dvd in de Verenigde Staten
De Amerikaanse dvd-distributeur Horizons en de erven Haanstra hebben begin mei 2009 een contract getekend over de dvd-uitbreng van een aantal films van Bert Haanstra in de Verenigde Staten. Meer nieuws volgt.
Indrukwekkende verkoop van Bert Haanstra-dvd's
Tot en met 31 december 2008 werden in totaal niet minder dan 18.300 Haanstra Compleet dvd-boxen verkocht. Daarnaast gingen er van de 'kleine' box - met 8 avondvullende films op 4 dvd's - nog eens 3250 over de toonbank. Buiten de boxen werden verder 9000 losse Haanstra-dvd's verkocht. De liefhebber van sommetjes kan zo snel uitrekenen dat, alles omgerekend naar enkele dvd's, het totaal uitkomt op ruim 202.000 stuks. Het lijkt erop dat Bert Haanstra nog steeds populair is!
Nederlandse film in Australië
De Art Gallery of New South Wales in Sydney, Australië, vertoont in juni 2009 een aantal Nederlandse films onder de titel 'Intensely Dutch'. Van Bert Haanstra worden Spiegel van Holland, Glas, Fanfare en Alleman gedraaid. Een buitenkans voor de vele Nederlanders die ooit naar Australië zijn geëmigreerd. Er zijn verder films te zien van ondermeer Ed van der Elsken, Joris Ivens, Johan van der Keuken en Jan Vrijman.
Zie ook de website van de Art Gallery of New South Wales
Cameraman en regisseur Anton van Munster overleden
Na een kort ziekbed is cameraman en regisseur Anton van Munster op 10 februari 2009 op 74-jarige leeftijd overleden. Nog maar kort geleden sprak hij vol energie en enthousiasme over zijn lopende filmproject, waarvoor hij dit voorjaar weer naar Tanzania hoopte te gaan. Het mocht niet zo zijn.
Net van de middelbare school kwam Anton van Munster begin jaren vijftig in de filmwereld terecht. Samen met een clubje andere jonge enthousiastelingen maakte hij zich de eerste kneepjes van het vak eigen. Tot dat groepje behoorden ondermeer zijn collega cameraman Eddy van der Enden, de documentaristen Wim van der Velde en Ytzen Brusse en Bert Haanstra. Even later kon Anton met een beurs van de Nederlandse overheid gaan studeren aan de filmschool in Rome.
In 1958 werd hij Eddy van der Endens camera-assistent
bij Bert Haanstra's speelfilm Fanfare. Te beginnen bij de avondvullende documentaire Alleman was hij gedurende 27 jaar Bert Haanstra's vaste cameraman. Samen maakten ze De stem van het water, Bij de beesten af, Dokter Pulder zaait papavers en nog een stuk of zes andere grote en kleine films. Volgens Bert Haanstra's echtgenote Nita was Anton 'eigenlijk Berts beste vriend.' Anton van Munster werkte ook met andere regisseurs. Hij maakte ondermeer documentaires met Georges Sluizer en Kees Hin.
Voor Bij de beesten af reisden ze in 1970-1971 naar Oost-Afrika en dat was het begin van een nieuwe fascinatie. Anton van Munster ontwikkelde zich tot een cameraman van natuurfilms met een grote internationale reputatie. Zo maakte hij verschillende films met de fameuze Afrika-kenner Hugo van Lawick. Tot Anton van Munsters natuurfilms behoren Addo, Koning der dieren, The Leopard Son, The Cheetah Family en Tarangire, River Between Two Lakes. Van de laatste film deed hij de regie. In vroeger jaren had hij al opdrachtfilms geregisseerd voor de Nederlandse overheid en diverse bedrijven. Anton van Munster was vele jaren docent aan de Nederlandse Film en Televisie Academie in Amsterdam.
Met hem is een van Nederlands meest vooraanstaande cameramannen heengegaan, ervaren in zowel het in beeld brengen van documentaires als speelfilms. Urenlang kon hij met een aanstekelijke liefde over het vak praten dat hij tot voor kort nog elk jaar op de vlakten van Afrika uitoefende - met hetzelfde élan waarmee hij meer dan een halve eeuw eerder was begonnen.
Lees ook het in memoriam op de website van de Netherlands Society of Cinematographers
Anton van Munster Ridder in de Orde van Oranje-Nassau
Op 17 december 2008 werd Anton van Munster benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. De versierselen werden hem overhandigd door de burgemeester van Laren Elbert Roest. Dat gebeurde tijdens een publiek interview met Anton van Munster dat werd gehouden bij het Instituut voor Beeld en Geluid in het kader van de tentoonstelling ZOOM-Safari. Interviewer was mediahistoricus Bert Hogenkamp van Beeld en Geluid. Middenin het interview verscheen de burgemeester van achter de gordijnen, Van Munster stomverbaasd met zijn orde confronterend.
Zoo in Clermont-Ferrand
Tijdens het Festival van de Korte Film in Clermont-Ferrand (Frankrijk), dat van 30 januari tm 7 februari 2009 plaats vond, draaide ook Bert Haanstra's film Zoo uit 1962. In Zoo observeerde Haanstra dieren en mensen in de Amsterdamse dierentuin Artis. Op het festival van Clermont-Ferrand was verder een retrospectief te zien van de Nederlandse experimentele filmers Paul en Menno de Nooijer en draaiden korte films van diverse andere Nederlanders.
Presentatie DVD-boxen met televisieseries van Rimko Haanstra
Op 22 oktober 2008 werden onderin de Schreierstoren in Amsterdam
twee DVD-boxen gepresenteerd van de televisieseries De brug en Wij Alexander, beide geregisseerd door Rimko Haanstra. De series zijn uit respectievelijk 1989-1990 en 1996-1998. In aanwezigheid van onder anderen producent Tom Burghard, schrijver Tomas Ross, de acteurs Carine Crutzen, Jacques Commandeur, Hugo Haenen, Hilde Heijnen, Marc Klein Essink, Serge Henri Valcke, acteur-zanger Huub van der Lubbe en de componist van de (meeste) muziek Jurre Haanstra, werden de boxen gelanceerd.
In zijn toespraakje memoreerde Rimko Haanstra hoe voor Wij Alexander de kostuums, ontworpen door Yan Tax, konden worden besteld bij 'Angels', de meest vooraanstaande kostuumleverancier van Londen. Na gebruik werden de kostuums aan Angels verkocht en enkele jaren later zag de regisseur een paar van zijn 'afdankertjes' terug in de film Titanic. Actrice Thekla Reuten maakte in Wij Alexander haar filmdebuut. Zij kon er vanwege filmopnamen in het buitenland niet zijn.
De boxen zijn leverbaar vanaf 9 november 2008. Distributeur is Just Entertainment.
Carel Kraayenhof en Jurre Haanstra maakten CD Memorias de Cuba
Zomer 2008 kwam de CD Memorias de Cuba van tango-musicus Carel Kraayenhof uit, waarvoor Jurre Haanstra de arrangementen schreef en het orkest dirigeerde. Op verschillende plaatsen, waaronder het Concertgebouw in Amsterdam, trad Kraayenhof op met het Metropole Orkest onder leiding van Jurre Haanstra. Lees verder...
Bert Haanstra Oeuvreprijs voor Robby Müller
De vijfde Bert Haanstra Oeuvreprijs van het Nederlands Fonds voor de Film werd in december 2008 verleend aan de grote Nederlandse cameraman Robby Müller. De prijs wordt eens in de twee jaar toegekend. Eerste winnaar was Bert Haanstra zelf, waarna Fons Rademakers, Johan van der Keuken en Paul Verhoeven volgden. Robby Müller is een cameraman met een indrukwekkende internationale loopbaan. Hij deed het camerawerk voor onder veel meer Der amerikanische Freund en Paris Texas van Wim Wenders, Down by Law van Jim Jarmusch, Breaking the Waves en Dancer in the Dark van Lars von Trier en 24 Hour Party People van Michael Winterbottom.
50 jaar Fanfare op de Chinese televisie
De vieringen die in Giethoorn plaats vinden omdat daar vijftig jaar geleden Bert Haanstra's film Fanfare is opgenomen, hebben zelfs in Beijing aandacht getrokken. De Chinese nationale televisiezender CCTV6 maakte half oktober 2008 een reportage in het waterdorp, waarbij aandacht was voor verschillende locaties uit de film, zoals Café Fanfare en Smits Paviljoen. De bezoekers bleken goed op de hoogte te zijn van de inhoud van Fanfare. Vanzelfsprekend maakte de Chinese crew ook een vaartocht door het dorp.
Bert Haanstra-DVD's nu ook in kleinere box - verschillende films los op DVD verkrijgbaar
Na de box Bert Haanstra Compleet, die alle films van Haanstra bevatte, is er nu ook een 'kleinere' box, met zijn vier speelfilms en de grote bioscoopdocumentaires Alleman, De stem van het water en Bij de beesten af. 730 minuten film voor 29,90 euro! Ook is een aantal Haanstra-films los op DVD verkrijgbaar.
Zie de website van Just Entertainment
De ruimtelijke ordening van Nederland
In het Nederlands Architectuurinstituut te Rotterdam wordt van 11 oktober 2008 tot 3 mei 2009 onder het motto 'Maak ons land' een doorlopende manifestatie gehouden over de inrichting van Nederland, met expositie, workshops, bijeenkomsten en lezingen. Bert Haanstra's film Alleman uit 1963 zal als verbeelding van het Nederland van de wederopbouwtijd en de vroege welvaartsstaat permanent te bekijken zijn op een aantal monitoren.
Meer informatie is te vinden op de website van het NAi
Giethoorn viert 50 jaar Fanfare met omvangrijk programma

Bert Haanstra's Fanfare kwam uit in 1958. De film werd grotendeels gedraaid in Giethoorn, waar het 50-jarig jubileum in de periode april - oktober 2008 met uiteenlopende activiteiten wordt gevierd. Op het water vinden openluchtvoorstellingen van Fanfare plaats, er worden muziekconcoursen gehouden die moeten uitmonden in een eindstrijd om de Fanfare Bokaal, er is een vaar-fiets-wandeltocht langs Fanfare-locaties uitgezet en in het plaatselijke museum 't Olde Maat Uus is in oktober 2008 een expositie rond Fanfare.
Van acht deelnemende korpsen drongen er twee door tot de finale, de Hasseltse Fanfare en de Vollenhoofsche Fanfare. De eindstrijd vond plaats op 18 oktober. Hasselt heeft gewonnen.
Het volledige programma is te vinden op www.filmfanfaregiethoorn.nl
ZOOM Safari bij het Instituut voor Beeld en Geluid

Van 13 juni 2008 tot 4 januari 2009 vindt bij het Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum de tentoonstelling ZOOM-Safari - Beesten in Beeld en Geluid plaats, waar ondermeer dierenfilms te zien zijn van Hugo van Lawick, Bert Haanstra en Luc Enting. De Nederlandse baron Hugo van Lawick behoorde tot de bekendste natuurfilmers van de wereld, maar in eigen land kennen slechts weinigen hem. Hij was in de jaren zeventig ook nog betrokken bij Bert Haanstra's Bij de beesten af, net als zijn vrouw Jane Goodall, die tientallen jaren onderzoek deed bij chimpansees in Tanzania. Een andere verbinding tussen Haanstra en Van Lawick is cameraman Anton van Munster, die voor Haanstra onder veel meer Bij de beesten af filmde en voor Van Lawick een belangrijk deel van het camerawerk deed voor Addo, koning der dieren en andere films.
Zie ook: www.hugovanlawick.nl en website Beeld en Geluid
DVD-box Bert Haanstra Compleet in 2007 ruim 15.000 keer verkocht
Van de DVD-box Bert Haanstra Compleet, die in september 2007 uitkwam, zijn tot eind 2007 ruim 15 000 stuks verkocht, ofwel 150.000 DVD's. Een onwaarschijnlijk groot aantal, zeker voor een Nederlandse regisseur die zijn laatste film alweer twintig jaar geleden maakte. Zoals ook al bleek uit de enquête onder televisiekijkers, waarin Alleman tot beste Nederlandse documentaire sinds 1945 werd uitgeroepen, is Bert Haanstra nog steeds populair bij een groot publiek.
Ruim 10.000 bezoekers naar Haanstra-filmvoorstellingen tijdens het Bert Haanstra Festival 2007
Het jaarverslag over 2007 van Kunst en Cultuur Overijssel (KCO) meldt dat meer dan 10.000 mensen een voorstelling van Bert Haanstra-films hebben bezocht tijdens het Bert Haanstra Festival dat werd georganiseerd door het Overijssels Filmhuizen Overleg en werd gesteund door KCO. Het festival vond plaats in het najaar van 2007.
Just Entertainment brengt boxen uit met werk van Rimko Haanstra
Er komen DVD-boxen met Rimko Haanstra's televisieseries De brug, De man met de hoed en Wij Alexander en naar verwachting bovendien een dubbel-dvd met zijn Ajax-films. Lees verder...
Over Haanstra met vertraging online
Een tijdlang werd op de homepage van deze site aangekondigd dat de documentaire Over Haanstra van Rolf Orthel hier in zijn geheel te zien zal zijn. Daar is flinke vertraging in opgetreden. Omdat wijzelf geen server hebben die geschikt is om er hele films op te zetten, moeten wij hiervoor samenwerken met een partner. Tot op heden (2009) zijn alle opties veel te duur gebleken, zodat de uitkomst onzeker is geworden.
Haanstra-dag in Amsterdam-Zuid
Op zaterdag 19 januari 2008 vond een Bert Haanstra-dag plaats in het ThomasTheater, Prinses Irenestraat 36 in Amsterdam. Vanaf 10 uur 's ochtends werden vertoond: Fanfare, Glas, Zoo, De stem van het water en tenslotte Alleman. Na de filmvertoningen vond onder de titel BESTAAT NEDERLAND WEL? een gesprek plaats met Frits Abrahams, columnist van NRC Handelsblad en Jan Blokker jr, historicus en publicist. Het werd een levendige discussie waaraan ook vanuit de met ongeveer zestig bezoekers gevulde zaal heftig werd deelgenomen. De vraag of Nederland wel bestaat kon niet eensgezind worden beantwoord.
Organisator was Klaas Vos : info@klaasvos.nl
Zie ook: www.thomaskerk.nl
Haanstra-retrospectief in Berlijn
Van 1 november tot en met 20 december 2007 was in het Berlijnse filmhuis Arsenal aan het Sony-Forum bij de Potsdamer Platz een Haanstra-retrospectief te zien. 18 lange en korte films van Bert Haanstra en de documentaire Over Haansta van Rolf Orthel werden vertoond. Het retrospectief werd door Annette Schulz georganiseerd vanuit de Humboldt Universiteit.
Tijdens de openingsvoorstelling draaiden Glas en Fanfare. De humor in de toch alweer haast vijftig jaar oude film Fanfare bleek ook in Berlijn nog aanstekelijk te werken. Er werd hartelijk gelachen om de komische toestanden in het waterdorp Lagerwiede, zoals Giethoorn in de film heet. Ook de uitstekende Duitse nasynchronisatie deed geen afbreuk aan het geheel. Zelfs Nederlandse aanwezigen wenden er snel aan.
Op de slotavond op donderdag 20 december draaiden De stem van het water en Delta Phase I in aanwezigheid van Bert Haanstra's zonen Rimko en Jurre.
Zie: www.haanstra-retrospective.de of de website van Arsenal
Alleman gekozen tot beste Nederlandse documentaire sinds 1945
In het kader van het Internationaal Documentaire Festival Amsterdam 2007 organiseerde de VPRO de verkiezing 'Beste Nederlandse documentaire na 1945'. Televisiekijkers konden hun oordeel geven over wat Nederlandse filmmakers in de afgelopen ruim 60 jaar op dit gebied tot stand hebben gebracht. Dat is niet weinig. Nederland had na 1945 grote documentaristen als Johan van der Keuken, Herman van der Horst, Louis van Gasteren, Jan Vrijman en Bert Haanstra. Naast films van deze vijf stond werk van een aantal hedendaagse regisseurs op een door de VPRO samengestelde shortlist: John Appel, Jeroen Berkvens, Cherry Duyns, Ramon Gieling, Sonia Herman Dolz, Heddy Honigmann, Niek Koppen, Menna Laura Meijer, Fatima Jebli Ouazzani, Jos de Putter, Leonard Retel Helmrich, Dirk Jan Roeleven, Saskia van Schaik, Maarten Schmidt & Thomas Doebele.
Er kon worden gekozen uit de 20 films van deze lijst, maar de kijkers konden ook zelf een titel toevoegen en daarop stemmen. Heel wat films hadden met ere als eerste kunnen eindigen. Het is dan ook bijzonder dat het publiek Bert Haanstra's Alleman uit 1963 aanwees als beste film.
De officiële bekendmaking vond zondagavond 2 december plaats in het Schiller Hotel in Amsterdam tijdens een live-uitzending van de VPRO. Naar aanleiding van de uitslag werden Bert Haanstra's toenmalige regie-assistent Kees Hin en zijn zoon Rimko Haanstra geïnterviewd in de uitzending. Alleman-cameraman Anton van Munster moest verstek laten gaan: hij zit in Afrika voor filmopnamen.
Glas en Zoo op Frans festival
Op het festival Les Rencontres du cinéma documentaire, dat van 9 tot 16 oktober 2007 plaats vond in Montreuil bij Parijs, draaiden Bert Haanstra's korte films Glas en Zoo. Thema van het festival was dit jaar de humoristische documentaire. In dat kader stond het programma 'Autour de Tati', waarin naast Zoo en Glas ook de korte film Cours du soir van Nicolas Ribowski over Jacques Tati's Playtime werd vertoond. Verder werden Forza Bastia van Tati en Sophie Tatischeff en Dégustation maison van Tatischeff gedraaid. Voor Zoo was het een terugkeer naar vertrouwd terrein. Jacques Tati, bekend als regisseur van ondermeer Les vacances de monsieur Hulot, Mon oncle en Playtime, kocht Zoo indertijd aan voor distributie in Frankrijk, als voorfilm bij zijn eigen speelfilms.
Spiegel van Holland in Centre Pompidou
November 2007 was in Frankrijk 'Le Mois du Film Documentaire', de maand van de documentaire film. In het hele land werden in filmhuizen, bibliotheken en andere instellingen documentaires vertoond. Zo ook in de Bibliothèque Publique d'Information in het Centre Pompidou in Parijs. In het kader van een programma over de documentaire tussen 1930 en 1950 werd op 21 november Bert Haanstra's Spiegel van Holland gedraaid. In dezelfde voorstelling waren ondermeer korte films van Joris Ivens, de Amerikaan Pare Lorenz en de Hongaar Laszlo Moholy-Nagy te zien.
Zie: www.moisdudoc.com
Haanstragekte van Overijssel overgeslagen naar Brabant
De website van het Bert Haanstra Festival bericht:
'Wat ze in Overijssel kunnen, kunnen wij in Liempde ook' dacht de Liempdenaar Frank van Bommel toen hij las over de live uitvoeringen van Fanfare in Overijssel. De Liempdse Fanfare Concordia speelde op 10 oktober 2007 in de Bossche Verkadefabriek voorafgaande aan de film Fanfare het stuk Fanfare in Es. Voor deze speciale gelegenheid kreeg de fanfare versterking van een tweetal muzikanten uit de Liempdse Hofkapel De Kromploegers.
'Wij hebben gelukkig geen twee kampen in het dorp gekregen', lachen de muzikanten tevreden.
De speelfilm Fanfare uit 1958 gaat over twee rivaliserende fanfarekorpsen uit Giethoorn. Die rivaliteit is in het stuk Fanfare in Es duidelijk herkenbaar. 'Eigenlijk is het hele stuk opgebouwd uit drie delen', weet van Bommel. 'De eerste twee delen zijn in verschillende maatsoorten geschreven. In het derde deel worden deze maatsoorten door elkaar gespeeld.'
Op zondagmiddag 11 november werd Fanfare vertoond in Filmhuis Fanfare in Oudenbosch (Noord Brabant). Voorafgaand was er een koffieconcert van Harmonieorkest FCO Bosschenhoofd.
Zie ook: www.berthaanstrafestival.nl
Symposium tijdens het Nederlands Film Festival
Tijdens het Nederlands Film Festival in Utrecht vond op 2 oktober 2007 een symposium plaats waar vaklieden discussieerden over het werk van Bert Haanstra. Het symposium werd geleid door Mart Dominicus, filmmaker, hoofd onderzoek en ontwikkeling van het Fonds voor de Film en docent aan de Filmacademie.
Tijdens het ochtendprogramma kwamen voornamelijk oud-medewerkers van Haanstra aan het woord, die verschillende aspecten van de filmproductie doornamen, zoals camerawerk en montage. Achter de tafel zaten regisseur Kees Hin, de cameralieden Eddy van der Enden en Anton van Munster, de editor Ot Louw 'die voor iedereen heeft gewerkt, behalve voor Bert Haanstra' en filmmaker Rob Klinkert. Het beeld van Haanstra dat uit hun bijdragen oprees, was dat van een regisseur die precies wist wat hij wilde. De montage van zijn films deed hij vrijwel altijd zelf, de opnamen liet hij meer aan zijn cameralieden over, die ook zonder zijn aanwezigheid wisten welke beelden hij zocht.
's Middags discussieerden vier hedendaagse documentairemakers over hun relatie tot het werk van Haanstra: Jiska Rickels (4 Elements - genomineerd voor een Gouden Kalf 2007), Hans Heijnen (Bokken en Geiten; Het geheim van Ossenisse), Leo Giessen (theatermaker, Mondo Leone) en producente Monique Busman, die de ondankbare taak had op de treden als woordvoerder van regisseur Michiel van Erp (Pretpark Nederland).
Bij allevier werd enige overeenkomst met Haanstra ontdekt. Net als Haanstra vaak deed, laat Rickels de beelden voor zichzelf spreken, zonder pratende hoofden, en gebruikt zij een in de studio gecreëerd geluidsbeeld. Hans Heijnens interesse gaat uit naar het Nederlandse platteland, alleen vindt hij daar veel meer broeierigheid als Haanstra er wilde zien. Net als Haanstra houdt Leo Giessen van schoonheid en een positieve kijk op de wereld. Hij meldde dat hem dat vaak is kwalijk genomen en ook daarin onthulde zich een overeenkomst met Haanstra. Michiel van Erp tenslotte probeerde met Pretpark Nederland een kaleidoscopisch beeld van de Nederlander te geven dat vaak is vergeleken met Alleman. Maar terwijl mensen in Alleman zelfs zonder dat ze worden aangesproken liefdevol worden bejegend, zoekt Van Erp eerder het belachelijke aan mensen, zoals door enkele aanwezigen werd opgemerkt.
Het kwam niet als een verrassing dat de filmmakers allevier uiteindelijk meer verschillen dan gemeenschappelijkheden met Haanstra bleken te hebben. De maker van Glas, Alleman en De stem van het water heeft ondanks zijn grote succes nooit school gemaakt. Hij was een op zich staand fenomeen, met een geheel eigen weg.
Medewerkers en collega's van Bert Haanstra hielden reünie
Omdat het in oktober 2007 tien jaar geleden was dat Bert Haanstra overleed, hielden zestig collega's en medewerkers van de regisseur op zondagmiddag 30 september tijdens het Nederlands Film Festival in Utrecht een reünie. De gedenkwaardige bijeenkomst vond plaats in het Louis Hartlooper Complex. Vele oude bekenden zagen elkaar voor het eerst weer sinds lange tijd, soms voor het eerst in twintig of zelfs veertig jaar. Tot de oudste aanwezigen behoorden Tob de Bordes, die nog in Haanstra's De Muiderkring herleeft uit 1949 heeft gespeeld, en Riek Schagen, die in Fanfare speelde en bij velen ook bekend is als Swiebertjes Saartje. Haanstra's grote cameramannen Anton van Munster en Eddy van der Enden, beide nog volop werkzaam, waren aanwezig, en verder ondermeer Jef van der Heijden, Rolf Orthel, Wim van den Heuvel, Hans Melissen, Juri Voogd, Marc van Fucht en andere ex-medewerkers. Sommigen van hen zijn nu zelf allang regisseur. De collega's Jos Stelling en Louis van Gasteren gaven acte de présence, maar ook de dochter van de legendarische filmproducent Rudi Meyer en de ethologen Jan van Hooff en Otto Adang, die betrokken waren bij Haanstra's dierenfilms. Tot de gasten behoorden verder filmcriticus Peter van Bueren, Tineke de Vaal, echtgenote van de overleden ex-Filmmuseumdirecteur Jan de Vaal, en niet op de laatste plaats Henny Kegge, die al jaren de distributie van Haanstra's films verzorgt.
Première van Rolf Orthels film Over Haanstra
Op 27 september 2007 vond op het Nederlands Film Festival de première plaats van de documentaire van Rolf Orthel over Bert Haanstra: Over Haanstra. Orthel, die zelf aan verschillende films van Haanstra heeft meegewerkt, geeft een liefdevolle visie op zijn onderwerp, terwijl er toch enkele kritische noten worden gekraakt door degenen die hij heeft geïnterviewd. Er komen een groot aantal medewerkers en collega's van Haanstra aan het woord. Vooral Jan Blokker en Louis van Gasteren zijn enorm op dreef. De film bevat een door Haanstra gemonteerd fragment uit Van Gasterens nooit voltooide film 'Er is geen vliegtuig naar Zagreb' dat vraagt om meer. Rolf Orthel gebruikt in zijn film verder ondermeer nooit vertoonde beelden uit enkele home movies van Bert Haansta, waaronder zijn trouwfilm.
Over Haanstra was op zondag 30 september 2007 op televisie te zien in AVRO's Close Up. Op 28 september werd de film in Zwolle vertoond, op 4 oktober in Goor. Over enige tijd is Over Haanstra in zijn geheel te zien op deze website. De film werd gefinancierd door het Nederlands Fonds voor de Film en de AVRO.
Zonen Bert Haanstra op de bok
Op 27 september 2007 ging niet alleen Rolf Orthels Haanstra-documentaire in première, vrijwel gelijktijdig startte in het Overijsselse Goor het Bert Haanstra Festival, met tal van activiteiten in en buiten de provincie Overijssel. De Twentsche Courant Tubantia bericht:
ZONEN BERT HAANSTRA ONTROERD DOOR WARME AANDACHT VOOR HUN VADER
Goor - Het Bert Haanstra-festival kwam gisteravond bij de opening in Goor meteen al goed op stoom. Op het station arriveerde een naar de cineast genoemde Syntus-trein, omlijst door vuurwerk en serpentines.
Op de bok zaten Haanstra's zonen Rimko en Jurre. Bij theater De Reggehof werden vervolgens in de openlucht de korte film Glas vertoond, live van muzikaal commentaar voorzien door André Manuel, en de speelfilm Fanfare.
Jurre Haanstra verklaarde zich zeer content
met alle aandacht voor het oeuvre van zijn vader. Maar vooral waren hij en zijn broer getroffen door de sympathie die de naam van Bert Haanstra nog altijd oproept in de streek waar hij is geboren en getogen. "Je merkt zo de warmte hier. Heel ontroerend". Het Bert Haanstra-festival duurt tot en met 31 oktober.
DVD-Box 'Bert Haanstra Compleet' gelanceerd
Op woensdag 12 september 2007 werd in de Koningszaal van Artis in Amsterdam de DVD-box met het volledige werk van Bert Haanstra gepresenteerd. Als spreekstalmeester trad acteur/regisseur Jeroen Krabbé op, die zelf nog een rol heeft gespeeld in Haanstra's film Een pak slaag en daar met genoegen op terugblikte. De zonen Jurre en Rimko Haanstra spraken de aanwezigen toe om te memoreren met hoeveel inspanningen en steun van velen de box tot stand is gekomen. Vrijwel alle films in de box zijn nieuw geconserveerd, gedigitaliseerd en kleurgecorrigeerd en zelfs aan het geluid is veel werk geweest. Dat is grotendeels verricht door het Instituut voor Beeld en Geluid in het kader van het restauratieproject Beelden voor de Toekomst.
Na de vertoning van een compilatie van fragmenten uit Haanstra-films werden de eerste exemplaren van de box aangeboden aan niet minder dan drie personen. Allereerst was dat de inmiddels 82-jarige acteur Kees Brusse, die een hoofdrol vervulde in vier van Haanstra's films. Brusse was speciaal overgekomen uit Australië en sprak zichtbaar ontroerd over zijn werk met Haanstra. Hij kreeg een overweldigend applaus. Zo'n twintig fotografen stormden op het spreekgestoelte af toen Brusse de eerst box in ontvangst nam, zodat de zaal slechts kon vermoeden wat zich daar afspeelde.
Anton van Munster, vanaf 1962 Bert Haanstra's vaste cameraman, kreeg de tweede box overhandigd en als vertegenwoordiger van een nieuwe generatie, die Haanstra misschien nauwelijks meer kent, maar wel zou moeten kennen, kreeg de - aldus Krabbé - 'toekomstige filmster' Sylvia Hoeks het derde exemplaar aangeboden. Sylvia Hoeks, bekend van de series Gooische Vrouwen en Vuurzee en de Telefilm Staatsgevaarlijk, speelt de vrouwelijke hoofdrol in Duska, de nieuwe film van Jos Stelling, tevens openingsfilm van het Nederlands Filmfestival in Utrecht.
Vanaf vandaag is de uit tien DVD's bestaande box 'Bert Haanstra Compleet' in twee versies verkrijgbaar. In de reguliere dvd-winkel zonder boek voor 69,95 euro. Een speciale Volkskrant-editie, met als extra een alleen via de Volkskrant verkrijgbaar boek van Klaas Vos over Bert Haanstra, voor 69 euro + 1,50 verzendkosten.
'De DVD-box Bert Haanstra Compleet wist de schande uit dat het werk van Nederlands belangrijkste documentairemaker jaren niet meer te zien was.'
Het Parool, 12-9-2007
Bert Haanstra Festival in Overijssel
In september en oktober 2007 vonden grootse activiteiten plaats in Bert Haanstra's geboorteprovincie Overijssel, georganiseerd door het Overijssels Filmhuis Overleg, ondersteund door Kunst en Cultuur Overijssel (KCO). In tien filmhuizen draaien Haanstra-films, in vijf plaatsen zijn openluchtvoorstellingen te zien en ook in verschillende plaatsen elders in het land draaiden zijn films. Onder het motto ‘Vers glas' maakten vier componisten nieuwe muziek bij de film Glas. Op 27 september 2007 werd het startschot voor alle activiteiten gegeven in Goor, waar Haanstra in zijn jeugd woonde.
Zie ook: www.berthaanstrafestival.nl
Op het Nederlands Filmfestival 2007 stond Haanstra In the Picture
Op het Nederlands Filmfestival in Utrecht (26 september-6 oktober 2007) is een groot aantal films van Bert Haanstra op het witte doek vertoond. Tijdens een seminar wisselden vaklieden van gedachten over zijn werk. De documentaire Over Haanstra van Rolf Orthel, ging op 27 september op het festival in première.
Zie ook: www.filmfestival.nl
DVD-box ‘Haanstra Compleet' in aantocht
In september 2007 verschijnt de tiendelige DVD-box ‘Haanstra Compleet'. Hij zal alle door Bert Haanstra geregisseerde films bevatten. Natuurlijk staan welbekende titels als Fanfare, Glas, Alleman, De stem van het water, Bij de beesten af en Dokter Pulder zaait papavers erop. Minder bekende meesterwerkjes als … en de zee was niet meer en Delta Phase I zullen een nieuwe kans krijgen. Sommige films, zoals De Muiderkring herleeft en God Shiva wilde de regisseur zelf niet meer vertonen, maar voor de compleetheid staan ze wel op de DVD's. Tenslotte zeggen ze wat over de ontwikkelingsgang die Haanstra heeft doorgemaakt. De DVD's bevatten vele extra's, waaronder een aflevering van Het uur van de wolf over Haanstra door Cees van Ede.
Producent van de DVD-box: Haanstra&Haanstra.
Co-producent: Instituut voor Beeld en Geluid.
Distributeur: Just Entertainment.
Zie ook de website van Just Entertainment: www.berthaanstradvd.nl
Instituut voor Beeld en Geluid verricht megaklus
Bert Haanstra had bij leven de wens dat zijn werk zou worden overgedragen aan de Nederlandse Staat 'want die gaat nooit failliet'. Sinds 26 april 2007 is deze overdracht een feit. In overleg met de erven Haanstra zijn de films vervolgens ondergebracht bij het Instituut voor Beeld en Geluid in Hilversum. Dit alles heeft de productie van de Haanstra-DVD-box in een stroomversnelling gebracht. In een race tegen de klok werden in het voorjaar en de zomer van 2007 alle films door Beeld en Geluid opnieuw geconserveerd en gedigitaliseerd. Door de gezamenlijke inspanningen van Beeld en Geluid-medewerkers Eerde Hovinga, Fred de Ruig, Patrick Ouwens en Bert Hogenkamp, de technische adviezen van Haanstra's cameraman Anton van Munster en de inspanningen van Rimko en Jurre Haanstra, werd deze megaklus bijtijds geklaard. Shell stelt de zes films beschikbaar die Haanstra in de jaren vijftig voor het bedrijf heeft gemaakt.
Zie ook: www.beeldengeluid.nl